Трамп му се закани на Иран: да го отвори Ормускиот теснец за 48 часа или ќе му ги уништи електраните

2026-03-22 - 08:44

Доналд Трамп му даде на Иран 48 часа да го отвори Ормускиот теснец за бродови или ќе се соочи со уништување на неговата енергетска инфраструктура, бидејќи Техеран го започна својот најдеструктивен напад досега врз Израел. Ултиматумот, поставен само еден ден откако американскиот претседател изјави дека размислува за смирување на воените операции по три недели војна, дојде додека клучниот нафтен премин остана ефикасно затворен, а илјадници американски маринци се упатија кон Блискиот Исток. Трамп напиша на „Truth Social“ дека САД ќе ги погодат и ќе ги уништат иранските електрани – прво почнувајќи од најголемата – ако Техеран не го отвори целосно теснецот во рок од 48 часа, или 23:44 часот по Гринич во понеделник според времето на неговата објава. Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, изјави дека Техеран вовел ограничувања само за бродови од земји вклучени во нападите врз Иран и дека ќе им помогне на другите кои ќе останат надвор од конфликтот. Како одговор на заканата на Трамп, иранската армија соопшти дека ќе ги таргетира енергетската и десалинизирачката инфраструктура што им припаѓа на САД и на режимот во регионот, според новинската агенција Фарс. Ултиматумот на Трамп дојде неколку часа откако две ирански ракети го погодија јужен Израел, повредувајќи повеќе од 100 луѓе во најдеструктивниот напад од почетокот на војната. Израелскиот премиер, Бенјамин Нетанјаху, вети дека ќе возврати на сите фронтови. Нападите, кои се протнаа низ израелските системи за ракетна одбрана, ги оштетија фасадите на станбените згради и создадоа кратери во земјата. Властите изјавија дека 84 лица се повредени во градот Арад, од кои 10 сериозно. Неколку часа претходно, 33 беа повредени во блиската Димона, каде што снимките покажаа голема дупка ископана во земјата покрај купишта урнатини и извиткан метал. Димона е домаќин на објект за кој се верува дека е местото на единствениот нуклеарен арсенал на Блискиот Исток, иако Израел никогаш не признал дека поседува нуклеарно оружје. Израелската армија изјави за агенцијата Франс прес дека е извршен „директен ракетен удар врз зграда“ во Димона, при што има пријавено жртви на повеќе локации, вклучувајќи и 10-годишно момче во сериозна состојба со рани од шрапнели. Нетанјаху вети дека ќе продолжи да напаѓа Иран. Неколку часа подоцна, израелската војска соопшти дека нејзините сили започнале бран напади врз Техеран. Иран соопшти дека целта на Димона била одмазда за израелските напади врз нивниот нуклеарен погон Натанз, а Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) соопшти дека силите, исто така, гаѓале и други јужни израелски градови, како и воени објекти во Кувајт и ОАЕ. По нападот во Натанц, шефот на нуклеарната агенција на ОН, Рафаел Гроси, го повтори својот повик за воена воздржаност за да се избегне каков било ризик од нуклеарна несреќа. Објектот во Натанц е домаќин на подземни центрифуги што се користат за збогатување на ураниум за спорната нуклеарна програма на Иран; тој претрпе штета во војната во јуни 2025 година. Израелската војска негираше дека стои зад нападот врз Натанц, но рече дека нападнала објект на универзитетот во Техеран за кој тврди дека се користи за развој на компоненти за нуклеарно оружје за иранската програма за балистички ракети. Обединетите Арапски Емирати во саботата соопштија дека се соочиле со воздушни напади откако Иран ги предупреди да не дозволуваат напади од нивна територија врз спорните острови во близина на Ормутскиот теснец. Иран го задуши виталниот воден пат, преку кој се пренесува една петтина од глобалната трговија со сурова нафта во мирно време. Кризата ги зголеми цените на суровата нафта, при што суровата нафта од Северното Море, Брент, сега се тргува над 105 долари за барел, бидејќи долгорочните последици за глобалната економија стануваат акутна загриженост. Во заедничка изјава од лидерите на неколку земји – вклучувајќи ги Велика Британија, Франција, Италија, Германија, Јужна Кореја, Австралија, ОАЕ и Бахреин – се осудува „де факто затворањето на Ормутскиот теснец од страна на иранските сили“. „Изразуваме подготвеност да придонесеме во соодветните напори за обезбедување безбеден премин низ Протокот“, рекоа тие. Трамп ги нападна сојузниците на НАТО како кукавици и ги повика да го обезбедат теснецот. Во неделата, Јапонија соопшти дека би можела да размисли за распоредување на својата војска за чистење мини во Ормутскиот теснец, доколку се постигне прекин на огнот.