Иран се закани дека ќе ги уништи системите за вода на Блискиот Исток, доколку Трамп ги нападне нивните електрани

2026-03-23 - 07:03

Техеран изјави дека ќе уништи основна инфраструктура низ Блискиот Исток, вклучувајќи ги и виталните водоводни системи, доколку САД ја исполнат заканата на Доналд Трамп да ги нападне иранските електрани, доколку Ормускиот теснец не биде целосно отворен во рок од два дена. Додека иранските ракети погодија два града во јужен Израел преку ноќ, повредувајќи десетици луѓе, а Техеран распореди ракети со долг дострел за прв пат, развојот на настаните сигнализираше опасна потенцијална ескалација на војната, сега во четвртата недела, при што двете страни се закануваат на објектите на кои се потпираат милиони луѓе. Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, изјави во неделата дека виталната инфраструктура во регионот – вклучувајќи ги енергетските и објектите за десалинизација – ќе се смета за легитимна цел и ќе биде неповратно уништена доколку биде нападната инфраструктурата на неговата земја. Амнести интернешнл изјави овој месец дека постои значителен ризик нападите врз системи што обезбедуваат основни услуги како што се електрична енергија, греење и вода за пиење да го прекршат меѓународното право и „во некои случаи би можеле да претставуваат воени злосторства“ поради потенцијалот за „огромна, предвидлива и разорна цивилна штета“. Штабот на оперативната команда на иранската војска, Хатам ал-Анбија, изјави дека Иран ќе ја нападне „целата енергетска, информатичка технологија и инфраструктура за десалинизација“ што им припаѓа на САД и Израел во регионот. Во соопштението се вели и дека доколку заканата на Трамп биде спроведена, Ормускиот теснец ќе биде „целосно затворен и нема да биде повторно отворен сè додека нашите уништени електрани не бидат обновени“. Претседателот на Иран, Масуд Пезешкијан, рече дека заканите и теророт само го зајакнуваат иранското единство, додека илузијата за бришење на Иран од картата покажува очај против волјата на една нација што создава историја. Американскиот претседател во саботата изјави дека му дава на Иран 48 часа – до кратко пред полноќ по Гринич во понеделник – да го отвори Ормускиот теснец, витален пат за светските текови на нафта, или САД ќе ги „удрат и ќе ги уништат“ иранските електрани „почнувајќи прво од најголемата“. Американскиот амбасадор во ОН, Мајк Валц, ја бранеше заканата на Трамп во неделата, инсистирајќи дека Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГЦ) на Иран контролира голем дел од инфраструктурата на земјата и ја користи за да ги напојува своите воени напори. Тој рече дека Трамп ќе започне со уништување на една од најголемите електрани во Иран, но не ја идентификуваше. „Постојат термоелектрани на гас и други видови електрани“ и „претседателот не се зафркава“, рече тој. Кир Стармер разговарал со Трамп во неделата вечерта за потребата од повторно отворање на Ормутскиот теснец. Претставникот на Иран во Меѓународната поморска организација, Али Мусави, во неделата рече дека теснецот е отворен за сите бродови освен бродови поврзани со непријателите на Иран, со можност за премин преку координирање на безбедносните аранжмани со Техеран. Иранските напади всушност го затворија тесниот теснец, кој пренесува околу една петтина од глобалните залихи на нафта и течен природен гас, предизвикувајќи ја најлошата нафтена криза во светот од 1970-тите и предизвикувајќи пораст на цените на европскиот гас за дури 35% минатата недела. Само на релативно мал број бродови, проценети на околу 5% од предвоениот обем, од земји што Техеран ги смета за пријателски – вклучувајќи ги Кина, Индија и Пакистан – им е дозволено да поминат.