Иран започна ракетен напад врз Израел, Ормускиот теснец останува затворен

2026-03-05 - 06:56

Иран лансираше бран ракети кон Израел рано утрово, испраќајќи милиони жители во засолништа за бомби, додека војната меѓу САД и Израел со Иран влезе во својот шести ден и само неколку часа откако во Вашингтон беа блокирани потезите за запирање на воздушниот напад на САД. Републиканските сенатори во Вашингтон гласаа против предлогот насочен кон запирање на воздушната кампања и барање воената акција да биде одобрена од Конгресот, оставајќи ја моќта на претседателот Доналд Трамп да ја води војната во голема мера неограничена, бидејќи конфликтот продолжува да се шири низ Блискиот Исток и пошироко. Сенатот на САД гласаше со 53 наспроти 47 за да не се предложи резолуцијата, главно по партиски линии, при што сите освен еден републиканец гласаше против процедуралниот предлог и сите освен еден демократ го поддржаа. Војната меѓу САД и Иран нагло се прошири, со тоа што американска подморница потопи ирански воен брод кај Шри Ланка во среда, при што загинаа најмалку 80 луѓе, а воздушната одбрана на НАТО уништи иранска балистичка ракета испукана кон Турција. Ескалацијата се случи откако моќниот син на убиениот врховен лидер на Иран се појави како фаворит за да го наследи, сугерирајќи дека Техеран нема да попушти под притисокот од воената кампања на САД и Израел, во која загинаа стотици луѓе и се потресоа глобалните пазари. Инцидентот со ракетата е првпат Турција – која граничи со Иран и има втора најголема војска во НАТО – да биде вовлечена во конфликтот, но американскиот министер за одбрана Пит Хегсет рече дека нема смисла тоа да ја активира клаузулата за колективна одбрана на Атлантската алијанса. Војната продолжи да го парализира превозот низ Ормускиот теснец во четврток, задушувајќи ги виталните текови на нафта и гас од Блискиот Исток. Трамп вети дека ќе обезбеди осигурување и поморска придружба за бродовите за да ги ограничи зголемените трошоци, а цените на нафтата растат во четврток. Според проценките на Ројтерс, најмалку 200 бродови остануваат закотвени покрај брегот. Американската морнарица ќе ги придружува танкерите за нафта низ Ормускиот теснец „штом може“, но засега е фокусирана на конфликтот, изјави американскиот министер за енергетика Крис Рајт за Фокс њуз во среда. „Не, сè уште не... Ќе го направиме тоа што е можно поскоро. Во моментов, нашата морнарица, и секако, нашата војска, се фокусирани на други работи, што е разоружување на овој ирански режим“, рече Рајт, кога беше прашан дали некои комерцијални бродови побарале помош од американската морнарица во Заливот. Азиските акции пораснаа во четврток по деновите на остри загуби, додека американските акции затворија во среда со надеж дека војната може наскоро да заврши. Некои трговци рекоа дека подобреното расположение следеше по извештајот на Њујорк Тајмс дека иранското разузнавање контактирало со ЦИА на почетокот на војната за пат кон нејзино завршување. Извор од иранското министерство за разузнавање го отфрли написот како апсолутни лаги и психолошка војна во средината на војната, објави иранската полуофицијална новинска агенција Тасним. Управната директорка на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, изјави дека конфликтот ја тестира „глобалната економска отпорност“.