Кривични пријави, руско масло во бугарската пропаганда

2026-03-04 - 17:09

Бугарскиот активист Виктор Стојанов, познат по антимакедонските кампањи и провокации, се соочува со кривична пријава во Македонија за ширење омраза и ксенофобија преку интернет. Случајот повторно го отвори прашањето за мрежите на пропаганда и хибридно влијание што со години ја таргетираат македонската држава и идентитет. Основното јавно обвинителство соопшти дека против едно лице е поднесена кривична пријава за сторено кривично дело „Ширење на расистички и ксенофобичен материјал по пат на компјутерски систем“, предвидено и казниво по член 394-г став 1 од Кривичниот законик. Според обвинителството, осомничениот преку интернет и социјални мрежи објавувал содржини со кои се шири омраза кон македонската држава и македонскиот национален идентитет. Стојанов е контроверзен претседател на бугарската фондација „Македонија“ и во македонската јавност е познат по низа провокативни активности насочени кон негирање на македонската нација и идентитет. Меѓу нив се кампањи за нудење финансиски средства за промена на македонските презимиња во бугарска форма, донирање бугарски знамиња во Македонија, промоција на бугарски телевизиски канали и ширење политичко-пропагандни пораки преку медиумски и интернет платформи. Паралелно со активностите на фондацијата, функционира и веб-страница преку која се објавуваат случаи на, како што се наведува, „репресирани Бугари“ во Македонија, по што се испраќаат претставки до институциите на Европската унија и Советот на Европа. Во јавноста Стојанов се поврзува и со бугарската политичка партија „Преродба“, која често се позиционира со силна проруска реторика, како и со кругови од бугарската ултранационалистичка сцена. Неговото име се споменува и во контекст на контакти со Благовест Асенов, лидер на групата „Национален отпор“, организација која заедно со Бугарскиот национален сојуз учествува во организирањето на контроверзниот „Луков марш“ – настан што редовно предизвикува реакции поради врските со ултранационалистички и неофашистички кругови. Во меѓувреме, македонската Агенција за национална безбедност предупредува дека се регистрирани и спречени повеќе хибридни активности насочени кон поткопување на стабилноста на државата, при што се користат медиумски платформи, интернет-портали и пропагандни канали. Според информациите на АНБ, ваквите активности се дел од пошироки операции на влијание чија цел е ширење дезинформации, поттикнување тензии и создавање наративи што го оспоруваат македонскиот национален идентитет и државност. Случајот со Стојанов повторно го отвори прашањето за улогата на интернет-пропагандните мрежи кои преку портали, подкасти и социјални мрежи се користат за ширење национална омраза и политичко влијание во Македонија. Со поднесената кривична пријава, институциите испраќаат порака дека интернет-пропагандата што поттикнува омраза и го таргетира националниот идентитет може да биде предмет на кривична одговорност.