Данската премиерка Фредериксен се соочува со тешки коалициски преговори за да остане премиерка

2026-03-25 - 11:44

Данската премиерка Мете Фредериксен во средата ја поднесе оставката на својата коалициска влада, откако претрпе тежок изборен пораз, но и натаму би можела во наредните недели повторно да се појави како лидер на нов кабинет, пренесува Ројтерс. Аналитичарите велат дека резултатот е бунт на гласачите поради неисполнетите економски ветувања на центристичката влада во заминување и знак дека избирачите се уморни од Фредериксен како лидер по седум години на власт. Социјалдемократската партија на Фредериксен на изборите во вторникот го забележа најлошиот резултат од 1903 година, освојувајќи само 38 места во парламентот со 179 пратеници — наспроти 50 места пред четири години — во услови на загриженост кај гласачите за животната средина, кризата со трошоците за живот и социјалната заштита. Аналитичарите велат дека овие внатрешно-политички прашања ја засениле поддршката што Фредериксен ја доби поради нејзиниот пркосен став кон повторените амбиции на американскиот претседател Доналд Трамп да го преземе полуавтономниот дански остров Гренланд. „Овој пораз е поголем отколку што би можело да се објасни само со цената на владеењето“, изјави Руне Стубагер, политиколог од Универзитетот во Архус. Поларизираното гласачко тело се префрла кон крајните опции Стубагер го припиша поразот на поларизирачките економски одлуки, како што се контроверзното укинување на еден државен празник, даночните олеснувања за лицата со високи приходи и предлогот во последен момент за воведување данок на богатство, кој не успеал да одекне кај гласачите. Изборите одразија поширок тренд на оддалечување на гласачите од центристичките партии кон антиимигрантски и левичарски алтернативи. Десничарските националистички партии го зголемија својот удел во гласовите на 17 отсто, од 14,4 отсто во 2022 година, додека и Зелената левица доби поддршка. Антиимигрантската Данска народна партија, исто така, успеа да ја искористи загриженоста околу инфлацијата и трошоците за живот, ветувајќи намалување на даноците за гориво и организирајќи предизборни настани на кои на возачите им нудеше поевтин бензин, изјави Стубагер. Иако строгите имиграциски политики на Фредериксен во голема мера останаа усогласени со расположението во јавноста, аналитичарите велат дека во изборите поголема тежина имала домашната економска агенда отколку нејзиниот став за миграцијата. Ниту еден блок нема мнозинство И покрај неуспехот, Социјалдемократите останаа најголема партија во Данска со поддршка од 21,9 отсто, што значи дека Фредериксен и натаму важи за сериозен кандидат за трет мандат како премиерка, иако по тешки и долги коалициски преговори. „Тоа е парадоксот на овие избори, што големиот губитник, Мете Фредериксен, премиерката, истовремено е и фаворит да стане следниот премиер“, изјави политичкиот аналитичар Ноа Редингтон. Левичарскиот блок на Фредериксен обезбеди 84 места во парламентот, малку повеќе од 77-те места на десно ориентираниот блок, оставајќи ги и двете страни под потребните 90 места за формирање мнозинска влада. Центристичката партија Модерати, предводена од министерот за надворешни работи Ларс Локе Расмусен, се појави како потенцијален клучен фактор со 14 места. Партиските лидери во средата ќе имаат поединечни средби со кралот за да предложат кандидат што прв ќе се обиде да формира влада. Фредериксен за време на дебата во средата призна дека фрагментираниот изборен пејзаж ја исклучува можноста за формирање традиционална десничарска или левичарска влада. „Затоа, единственото што останува е да соработуваме. Тоа е пораката овде“, рече таа. Од 2022 година, Фредериксен ја предводи големата коалиција составена од Социјалдемократите, десноцентристичката Либерална партија и Модератите. Лидерот на Либералната партија и министер за одбрана, Троелс Лунд Поулсен, веќе изјави дека повеќе не е заинтересиран за коалициско владеење со Фредериксен.