Не е точно дека Косово и Албанија се изземени од новите правила на ЕЕС системот на ЕУ

2026-02-19 - 13:26

Во јануари 2026 година, возачи од повеќе балкански земји организираа координирани блокади на гранични товарни терминали, предупредувајќи дека новите правила ја загрозуваат нивната егзистенција. Тоа што возачите од Косово и Албанија не се приклучија на блокадите, не значи дека тие се изземени од новите правила на ЕУ, како што тврди објавата, пишува Вистиномер. Анализираме објава на социјалната мрежа Фејсбук која вели: Чудно и нејасно е зошто КОСОВО и АЛБАНИЈА се иземени од ограничениов престој на превознициве од ЗАПАДЕН БАЛКАН во земјите од ШЕНГЕН ?!. Не е точно тврдењето во објавата дека Косово и Албанија се изземени од ограничениот престој на превозниците од Западен Балкан во земјите од Шенген зоната. Професионалните возачи од Западен Балкан, вклучително и од Косово и Албанија, и натаму остануваат под строгото правило за ограничен престој во Шенген зоната, и покрај зголемениот притисок од транспортниот сектор за посебен режим. Новата електронска контрола на влез и излез на Европската унија (EEС), воведена со цел подобро следење на движењето преку надворешните граници, практично го засили спроведувањето на старото правило: граѓаните од земји надвор од ЕУ смеат да престојуваат најмногу 90 дена во период од 180 дена во земјите од Шенген зоната. Иако правилото не е ново, неговата дигитална примена предизвика сериозни проблеми за камионџиите од регионот, кои поради природата на работата брзо го достигнуваат лимитот. Во јануари 2026 година, возачи од повеќе балкански земји организираа координирани блокади на гранични товарни терминали, предупредувајќи дека новите правила ја загрозуваат нивната егзистенција. Тоа што возачите од Косово и Албанија не се приклучија на блокадите, не значи дека тие се изземени од новите правила на ЕУ, како што тврди објавата. Иако Косово од 2024 година има безвизен режим за краток престој во Шенген, тој и натаму е ограничен на 90 дена во 180 дена – исто како и за другите земји од Западен Балкан. Тоа значи дека возачите од Косово и Албанија не се изземени и формално се третираат како краткорочни посетители кога работат во Шенген. Сите државјани кои не се членки на ЕУ – вклучувајќи ги и албанските граѓани – ќе бидат обврзани електронски да се регистрираат при влегување или излегување од земјите од Шенген зоната – вклучувајќи ја и Швајцарија, објави Министерството за надворешни работи на Швајцарија. Гранит Соколај од Потрошувачкиот центар „Алерт“ во Тирана за „Косово онлајн“ рече дека системот за електронска енергетска ефикасност не треба да се однесува на транспортните оператори, но дека не очекува возачите од Албанија да се приклучат на протестот на професионалните возачи од Западен Балкан, бидејќи таков потег би се сметал за акција против владата. Претседателот на Бизнис алијансата од Приштина, Агим Шахини, за „Косово онлајн“ изјави дека системот за електронска и електронска распределба претставува проблем не само за возачите на камиони, туку и за сите граѓани на Западен Балкан. Возачите навистина имаат право да се жалат и да блокираат патишта, бидејќи ние на Балканот сè уште сме третираме како граѓани надвор од Европа. А тоа не е добро, бидејќи ја поткопува слободата на движење и човековите права, бидејќи без оглед на тоа дали живееме во Косово или во Брисел, ние сме луѓе. Секој – без разлика дали е работник или уметник, без разлика дали е бизнисмен или политичар – сака да живее добро и мирно и да има свои ставови, но Европската Унија применува различни стандарди за нас, рече Шахини. Мапата прикажана во објавата поверојатно е да прикажува од кои земји од Западен Балкан превозниците ги блокирале граничните премини, а не кои земји се изземени од правилата на ЕЕС системот. Возачите бараат специјално изземање за нив како професионалци, тврдејќи дека сегашниот режим не ја зема предвид природата на меѓународниот транспорт. И покрај барањата, Европската Унија досега ги одбила предлозите на превозниците за пофлексибилен режим. Претставници на секторот изјавија дека сите нивни идеи биле оценети како „имагинативни“, а возачите се упатени да се придржуваат кон постојното правило 90/180. Брисел, сепак, признава дека прашањето ги засега и други мобилни професии и најави дека ја следи ситуацијата и е во контакт со партнерите од регионот. Од сето погоре можеме да заклучиме дека објавата која ја анализираме е невистинита.