Европската поддршка за Украина драстично во застој при пресрет на четвртата годишнина од инвазијата

2026-02-23 - 14:58

Европската Унија се надеваше дека ќе покаже голема поддршка за Украина оваа недела, на четвртата годишнина од целосната инвазија на Русија и во момент кога има малку знаци на напредок во напорите со посредство на САД за завршување на војната, пренесува Њујорк Тајмс. Но, тие планови беа поништени откако Унгарија изјави дека ќе го блокира најновиот пакет санкции против Русија и дека ќе го забави и напредокот на веќе договорениот пакет финансиска помош за Украина. Пакетот санкции сè уште може да помине, а официјалните лица и дипломатите се надеваат дека одложувањето на пакетот помош е пречка, а не дефект. Сепак, проблемите покажуваат како процесот на донесување одлуки во блокот, базиран на консензус, може да застане. Премиерот Виктор Орбан од Унгарија, кој одржува пријателски односи со Русија и е чест критичар на Украина, во минатото постојано ги одложуваше санкциите на ЕУ, само за на крајот да им дозволи да поминат. Тој се соочува со избори во април и заостанува во некои анкети. За Украина, овој потег создава неизвесност во критичен момент. На Киев наскоро ќе му биде потребен пакетот помош, вреден 90 милијарди евра, или околу 106 милијарди долари, за финансирање и на одбраната и на секојдневните потреби и очекуваше првите рати од заемот да пристигнат во наредните месеци. Украинските власти изјавија дека им е потребно средствата да почнат да се исплаќаат до оваа пролет за да се избегне буџетска криза. Каја Калас, највисокиот дипломат на Европската Унија, изјави дека веројатно „нема да има напредок“ во врска со пакетот санкции на состанокот на министрите за надворешни работи во Брисел во понеделник. „Секако, правиме сѐ што можеме“, им рече таа на новинарите додека влегуваше на состанокот. Таа, исто така, нежно ги критикуваше причините на Унгарија за блокирање на пакетот, велејќи: „Не треба да поврзуваме работи што воопшто не се поврзани едни со други“. Унгарија изјави дека ќе ги блокира санкциите и пакетот помош поради прекини на гасоводот „Дружба“, кој поминува низ Украина и снабдува руска сурова нафта со Унгарија и Словачка. Украина соопшти дека гасоводот бил оштетен од руски напад кон крајот на јануари и дека поправките се во тек. Но, Унгарија и Словачка ја обвинија Украина за одложување и намерно ограничување на снабдувањето со нафта. Како одговор, Унгарија и Словачка минатата недела објавија дека ќе ги прекинат испораките на дизел за Киев, токму кога Украина се соочува со огромен недостиг на енергија како резултат на руските воени напади. Премиерот Роберт Фицо од Словачка подоцна се закани дека ќе ги прекине итните испораки на електрична енергија за Украина доколку Киев не ги продолжи испораките на нафта преку гасоводот Друзба до понеделник. Во изјава на социјалните медиуми, Фицо рече: „Само во јануари 2026 година, овие итни испораки, потребни за стабилизирање на украинската енергетска мрежа, беа потребни двојно повеќе отколку во текот на целата 2025 година“. Украинското Министерство за надворешни работи ги осуди заканите од Унгарија и Словачка, опишувајќи ги како „ултиматуми и уцени“ во соопштението во саботата. „Ваквите акции, во контекст на масовните и целни руски напади врз енергетската инфраструктура на Украина, се провокативни, неодговорни и ја загрозуваат енергетската безбедност на целиот регион“, соопшти министерството. „Ќе го обезбедиме снабдувањето со гориво на Унгарија и ќе преземеме неопходни контрамерки додека не продолжат испораките“, напиша Орбан на социјалните медиуми. Функционерите на Европската Унија се надеваа дека ќе се согласат за 20-тиот пакет санкции на блокот на состанокот на министрите за надворешни работи во понеделник, еден ден пред четвртата годишнина од целосната инвазија на Русија во Украина. Двајца од лидерите на блокот, Урсула фон дер Лајен и Антонио Коста, ќе бидат во Киев во вторник за да го одбележат датумот. Новиот пакет санкции вклучува целосна забрана за поморски услуги за руска сурова нафта, што требаше да ги намали приходите на Москва од енергија. Унгарија и претходно ги одложуваше ваквите пакети. Орбан, исто така, се обиде да ги ослабне или поништи клучните одредби од санкциите, а претходно го искористи своето вето за да извлече отстапки од Брисел. Одлуката за приговор на програмата за финансиска помош за Украина беше неочекувана. Таа веќе беше договорена во декември, а Унгарија, Словачка и Чешка потпишаа под услов да не мора да плаќаат трошоци поврзани со заемот. Напорите за ставање крај на војната покажаа релативно малку знаци на напредок, со оглед на тоа што последната рунда разговори со посредство на САД заврши минатата недела. Додека американските претставници изразија оптимизам дека Русија и Украина можеби се на пат кон пробив, европските претставници изразија сомнежи. „Не гледам никаква подготвеност од руската страна навистина, во суштина, да се дојде до компромис“, рече Јохан Вадефул, германскиот министер за надворешни работи, додека влегуваше на состанокот во Брисел во понеделник. „Европа треба да биде на страната на Украина“, додаде тој. „Ние сме поддржувачи на Украина“.